Satürn’ün Halkaları Tahiminlerden Daha Yaşlı

Colorado Üniversitesi’nden bir grup gökbilimci bilgisayar ortamında, Cassini uzay aracının Satürn halkalarıyla ilgili görüntüleriyle ilgili deney yaptı.

100 bin buzul partikülü esas alan bilim adamları, yerçekimi ve çarpışma hızı gibi kuvvetleri hesaba katarak parçacıkların birbirlerine yaklaştığında yoğun kümeler oluşturduğunu gördü. Bu nedenle halkaların sanılandan üç kat daha yoğun olabileceği belirtildi. Uzmanlar ayrıca, Satürn’ün halkalarının 100 milyon yaşında değil, milyarlarca yaşında olabileceği kaydetti.

Yüksek sıcaklık fotosentezi olumsuz etkiliyor.

Yüksek sıcaklığın fotosentez sırasında bitkilerin karbondioksiti emme kapasitesinin azaldığı ortaya çıktı.

Nature dergisinin son sayısında yayınlanan makaleye göre, Amerikalı bilim adamları, aniden artan sıcağa maruz kalan bitkilerin CO2 absorbe etme yeteneğini geri kazanabilmesi için iki yıl kadar geçmesi gerektiğini tespit etti.

Araştırmacılar, bu gözlemi Oklahoma’da yaptı. Eyaletin çayırlarından alınan “minik ekosistem” numuneleri; ışık, sıcaklık, yağışlar ve CO2 emisyonunun kontrol edilebildiği 4 koyteynır-laboratuvara yerleştirildi. Numuneler laboratuvarlarda 4 yıl boyunca gözlem altında tutuldu.

Konteynırların ikisinde, numunelerin alındığı bölgenin iklim şartları aynen sağlandı. Diğer laboratuvarlarda ise deneyin ikinci senesinde sıcaklık 4 derece birden artırıldı. Ölçümler, sıcaklığın artırıldığı ortamdaki bitkilerin emdiği karbondioksitin, normal sıcaklık ortamındaki bitkilerin emdiğinin ancak üçte biri olduğunu gösterdi.

Atmosferde CO2 miktarının artması, küresel ısınmanın müsebbibi olarak gösteriliyor.

HP TouchSmart IQ800 Serisi Satışta

HP firması, bir önceki serisini yayınladıktan hemen sonra IQ800 serisini duyurdu.

Daha Temmuz’da TouchSmart IQ500‘lar satılmasına rağmen HP vakit kaybetmeden yeni TouchSmart IQ800 serisini sunmakta gecikmedi.

TouchSmart IQ804 ve IQ816 olmak üzere 2 ürün sunuldu. 2 bilgisayarda 25,5 inç 1920 x 1200 dokunmatik ekrana sahip ve TouchSmart eklentileri mevcut monitöre sahipler. Bunlara ek olarak webcam, Bluetooth ve ambiyans ışıklı klavyeleri ile oldukça iyi donanıma sahip olan yeni TouchSmart’lar teknik özellikleriyle ise parmak ısırtıyor. IQ804, 2.16 GHZ T8100 Core 2 Duo işlemciye ve GeForce 9300M GS grafik kartına sahip olacağı söylendi. IQ816′nın ise IQ804′den daha geç çıkacağı için daha hızlı bir işlemciyle geleceği belirtilirken GeForce 9600M GS ekran kartı ve bir blu-ray sürücüsü olacağı açıklandı.

IQ804 Amerika’da 21 Eylül’de 1,899 dolara satılacak, IQ816′ya ise yine Amerika’da 12 Ekim’de 2,099 dolar fiyat biçilecek.

Türk Telekom Yurt Dışı İnternet Hızını Arttırdı

Türk Telekom, Türkiye’de internet bağlantısının hızlanması ve yurt dışı merkezli internet sitelerine erişimin kolaylaşması için 2005 yılında 33,6 Gbps olan internet yurt dışı çıkış hızını bugün itibariyle 184 Gbps’ye çıkardı.

Sağlanan hız artışı sayesinde yüksek trafik alan Google, Yahoo, MSN ve Facebook gibi sitelere, internetin en yoğun kullanıldığı dönemlerde dahi yüklenme yaşanmadan erişim sağlanacağını vurgulayan yetkililer, ayrıca birbirinden farklı güzergahlardan alınan internet bağlantısı ile yedeklemeler yapılarak internet kesintilerin de engelleneceğini ifade etti.

Cern Nükleer Parçacık Deneyi Proton Hadron

Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi’nde, uluslararası işbirliğinin ve 15 yıllık bir çalışmanın ürünü olarak inşa edilen “Büyük Hadron Çarpıştırıcısı”nda, evrenin oluşumuna ışık tutması beklenen büyük deney başarıyla başlatıldı.

Deneyde 2 milyar proton, saniyede 300 bin km olan ışık hızına çok yakın bir hızda, 27 kilometrelik tüneli, saniyenin 10 binde biri gibi bir zaman parçasında döndü.

İSVİÇRE-Fransa sınırındaki Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi CERN’de evrenin yeniden oluşumunu canlandıracak deney, “Büyük Hadron Çarpıştırıcısı”nın (Large Hadron Collider-LHC) çalışmasıyla dün başladı. Saat 09.30’da CERN Direktörü Dr. Robert Aymar, “Başlatalım” dediği anda LHC proje lideri Lyn Evans düğmeye bastı. O anda 2 milyar proton, saniyede 300 bin kilometrelik ışık hızının yüzde 99.999’u bir hızla 27 kilometrelik tünele fırlatıldı. Deney boyunca tünele her 40 saniyede bir 2 milyar proton gönderildi. 27 kilometreyi, saniyenin 10 binde birinde dönen protonlardan yavaşlayanlar, özel bir dedektörle çarpıştırıcıdan atılıyor. Deney, protonların hızının ışık hızına yakın bir hızla sürerek, ışık hızının tünelin uzunluğuna bölünmesiyle elde edilen rakama, yani saniyede 11 bin kez dönecek hıza ulaşmayı planlıyor.

Serseri proton

“Büyük patlama“nın oluşması için belli bir yönde hareket eden protonlardan birinin düzeni bozması gerekiyor. Yani bir “serseri proton” ortaya çıkıp diğerine çarptığında büyük patlama meydana gelecek. Bilim insanları bunun ne zaman olabileceğini bilmiyorlar.

LHC’nin başlangıç gününü CERN’de çalışan bilim insanlarıyla birlikte dünyanın dört bir yanından gelen gazeteciler izledi. CERN’in simgesi olan küre biçimindeki yapı, tamamen basına ayrıldı. Saat 07.30’da küreye alınan basın mensuplarına yaklaşık iki saat brifing verildi. Deneyin başlamasına 20 saniye kala dev ekranda “Right Here Right Now” şarkısı (Fatboy Slim’in ünlü parçası) eşliğinde geri sayım başladı.

Protonları sekiz dedektör izliyor

İçİ eksi 271 dereceyi bulan 27 kilometrelik tünele fırlatılan protonları izleyen sekiz dedektör var. Mini “big bang”leri gözlemleyerek evreni oluşturan maddeleri ayrıştıracak “Alice”, protonların hızını eşitleyen “Momentum” bunlardan ilk ikisi. Üçüncü dedektör, hızlandırıcının hızını kontrol ediyor. Protonlar buradan “kara madde”yi gözlemleyecek “CMS” dedektörüne geçiyor. Beşinci durak “Dump”da (çöp) ise protonların gücü kontrol ediliyor ve hızı düşenler ayıklanıyor. Altıncı dedektörde hızlandırıcı temizleniyor. Yedinci dedektör ise büyük patlama sonrasında görünen maddeleri sıralayacak “LHCB” dedektörü. Sonuncu dedektör ise Atlas adını taşıyor.

Şu anda sonuçla değil başlangıçla ilgiliyiz

LHC’nin çalışmasıyla başlayan büyük deneyin ardından CERN Direktörü Dr. Robert Aymar, LHC proje lideri Lyn Evans’la basın mensuplarına açıklama yaptı. LHC’yi “keşif makinesi” olarak niteleyen Dr. Aymar, “Keşif makinesini çalıştırdık. Bu deney evrendeki bilinmeyenleri görmemiz ve değişimine şahit olmamız için mükemmel bir araştırma programı olacak” dedi. Dr. Aymar, deneyin ne zaman sonuçlanacağı yönündeki soruya, “Buna yanıt vermek çok zor. Şu anda sonuçla değil başlangıçla ilgileniyoruz. Başarılı bir kalkış yaptık. Sonuçta neye ulaşacağımızı bilmiyoruz, sadece evreni daha iyi anlayacağımızı vurguluyarak söylüyorum. Anti madde, kara delik gibi tartışmalara defalarca cevap verdim. Biz buradayız ve deney başladı. Sonucu önümüzdeki zaman gösterecek” dedi.

“Deney sonunda insanlığa faydalı sonuçlar çıkacak mı?” sorusuna ise Dr. Aymar, “Bugün insanların hayatını kolaylaştıran hemen hemen tüm cihazlar bilim insanlarının elinde doğmuştur ve hepsinin arkasında bir deney yatar. Biz burada bilinmeyeni arıyoruz. Onu faydalı kullanabilmek için tanışmamız gerekiyor” yanıtını verdi. LHC Proje Lideri Lyn Evans, “Evrenin değişimine şahit olmayı ve onu daha iyi anlamayı dört gözle bekliyorum” dedi.

Hawking’e Nobelli fizikçiden yanıt

FİZİKÇİ Stephen Hawking’in, dün başlayan çarpıştırma deneyiminde ’Higgs Bozonu” adı verilen parçacıkların bulunamayacağı yönündeki açıklaması CERN’de tepkiyle karşılandı. Büyük Hadron Çarpıştırıcısı’nın (Large Hadron Collider-LHC) çalışması nedeniyle düzenlenen basın toplantısında Hawking’e yanıt veren Nobelli Fizikçi Carlo Rubbia, “Bu deney milyarlarca dolara mal oldu. O 100 dolara bahse girmiş çok değil” dedi. Bu sözler salonda gülüşmelere yol açtı.

Atlas’ın adını Engin Hoca koydu

CERN’deki 8 dedektörden biri olan Atlas’ın adını, 2007 Kasım ayında Isparta’da düşen uçakta Prof. Dr. Fatma Şenel Boydağ, Araş. Gör. Berkol Doğan, yüksek lisans öğrencisi Engin Abat, Araş. Gör. Mustafa Fidan ve Doç. Dr. İskender Hikmet ile birlikte yaşamını yitiren Prof. Dr. Engin Arık koymuştu. Atlas’ta görev yapan Yrd. Doç. Dr. Bilge Demirköz, “Engin hocamız ve kazada kaybettiğimiz arkadaşlarımızın yanımızda olmasını çok isterdim” dedi.

Hücre Değişimi Gerçekleştirildi.

Deney faresinde bir tür hücreyi başka bir hücreye dönüştüren bilim adamları, “Bu, doktoru avukat yapmak gibi bir şey” dedi.

ABD’deki Harvard Üniversitesi tarafından yürütülen araştırmalarda yaşayan bir deney faresinin pankreasında bulunan ve sindirime yardımcı olan enzim üreten hücreleri, insülin hormonu üreten başka tür hücreye dönüştürmeyi başardı.

Bu yeni gelişme insanlar üzerinde başarıya ulaşırsa birçok hastalığın tedavisinde kullanılabilecek.

Böylece, döllenmiş yumurtadan elde edilen ve “etik” tartışmalara neden olan embriyonik kök hücre yerine, kanser, şeker hastalığı gibi bir çok hastalık, hastanın kendi hücreleriyle tedavi edilebilecek.

Uzmanlar, araştırmada önce pankreasta insülin üreten tüm hücreleri zehirleyerek öldürdü. Sonra, enzim üreten hücrelere, büyütülen virüsler enjekte edildi.

Bu virüsler, hücrelerin genetik yapısını yeniden programladı. Ve üç gün sonra, enzim hücreleri, insülin üretenlere dönüşmeye başladı.

Harvard Üniversitesi kök hücre tedavisi uzmanı Douglas Menton, “Bu yöntem olgunlaşmış bir hücreyi, başka işlev gören olgunlaşmış bir hücreye dönüştürüyor. Bu, bir doktoru alıp, yeniden eğitmeden bir anda avukat yapmak gibi bir şey” dedi.

Uzayda Gizemli Cisim

İlkokul öğretmeni, Hanny Van Arkel internette uzayda daha önce belirlenmeyen bir gök cismi keşfetti. Bilim adamları ayağa kalktı.

Hollandalı bir ilkokul öğretmeni, internette yaptığı araştırma sırasında uzayda daha önce belirlenmeyen bir gök cismi keşfetti.

Hanny Van Arkel (25) internet üzerinde gök cisimlerini araştıran bir projede çalışıyordu. Bir gün aniden hiçbir bilim adamının fark etmediği bir gök cismine rastlayan Arkel, hemen uzmanlara haber verdi. Astronomlar, cisme “Hanny’s Voorwerp” (Hanny’nin Objesi) adını verdi.

Yeşil ve saydam olan gök cismi, dünyadan biraz daha büyük… Gazdan oluştuğu sanılan gök cisminin ne bir toz bulutu, ne de kara delik. Şimdi tüm astronomlar IC 2497 Galaksi’nin yakındaki “kozmik hayalet” adı verilen cismin gizemini çözmeye çalışıyor.

Gökyüzünün keşif serüveni

Ankara Üniversitesi (AÜ) Rasathanesince, Başkentlilere insanoğlunun teleskobu gökyüzüne çevirdiği tarihi serüveni anlatılacak.

AÜ Rasathanesi tarafından yarın düzenlenecek etkinlikte, Jüpiter gezegeninin teleskopla gözlemleri ve çıplak gözle gökyüzü tanıtımları da yapılacak.

AA muhabirinin, AÜ Rasathanesi yetkililerinden aldığı bilgiye göre, insanoğlunun teleskobu ilk kez gökyüzüne çevirdiği tarihin 400′üncü yıl dönümü olan 2009 yılı, Birleşmiş Milletler ve UNESCO tarafından “Dünya Astronomi Yılı” olarak ilan edildi. 2009 yılında bütün dünyada ve Türkiye’de astronomi yılı çeşitli etkinlikler, gökyüzü gözlemleri, sohbet toplantıları ve film gösterimleri ile kutlanacak.

AÜ Rasathanesi de yarın düzenleyeceği halk gününde, Dünya Astronomi Yılı’na bir hazırlık olarak ünlü İtalyan matematikçi, astronom ve düşünür Galileo Galilei’nin insanın evren algısını nasıl değiştirdiğini anlatan bir sunum yapacak. Etkinlik kapsamında algının değişmesinde büyük rol oynayan Jüpiter gezegeninin teleskopla gözlemleri ve çıplak gözle gökyüzü tanıtımları da yapılacak.

TÜBİTAK Bilim ve Toplum projesi kapsamında desteklenen ve katılımın ücretsiz olduğu etkinlik, 20.00-23.00 saatleri arasında gerçekleştirilecek. Etkinlikle ilgili bilgiye http://rasathane.ankara.edu.tr adresinden ulaşabiliyor.

İlk teleskoptan bugüne gökyüzü serüveni

1608′de Hollandalı bir gözlük yapımcısı olan Hans Lippershey tarafından icat edilen teleskop, gökyüzü gözlemleri için ilk defa 1609 yılında Galilei tarafından kullanıldı. Galilei, bu ilk gözlemler için kendi yaptığı 3x büyütme gücüne sahip teleskobu kullandı.

Dünya’nın evrenin merkezinde olduğu hakim görüşüne karşın Polonyalı bilim adamı Copernicus’un Güneş merkezli evren modelini destekleyen Galilei, 1610 yılının başında birkaç gece süreyle Jüpiter’i gözlemledi.

Jüpiter’in etrafında ona göre hareketli olan ve çıplak gözle görülemeyen 3 cismin daha olduğunu farkeden Galilei, kısa süre içerisinde bu cisimlerin Jüpiter’in uyduları olduğunu anladı.

13 Ocak 1610 gecesi 4. büyük uydu olan Ganymede’i de gözleyen Galilei, böylece her şeyin Dünya etrafında dönmediğini bazı gökcisimlerinin başka cisimler etrafında da dönüyor olduğunu göstermiş oldu. Bu, dünya
merkezli evren görüşünü destekleyen kilisenin de mutlak yenilgisi anlamına geliyordu.

Bu nedenle Galiei, daha sonra engizisyon mahkemelerinde yargılandı ve ölümden zor kurtuldu. Jüpiter gözlemlerinin yanı sıra Venüs’ün tıpkı Ay gibi evrelerinin gözlendiğini, Ay’ın daha önceden iddia edildiği gibi kusursuz bir küre olmadığını, yüzeyinde girinti ve çıkıntıların bulunduğunu, Güneş’in yüzeyinde lekelerin var olduğunu ilk gözlemleyen
de Galilei oldu.

2009 yılı, insanoğlunun gökyüzünü keşif serüvenin 400′üncü yıl dönümü olacak.

Phoenix, Marsta yaşam koşullarını engelleyen kimyasal tuz buldu.

Mars’ın yüzeyini Mayıs ayından bu yana inceleyen Phoenix, gezegende yaşam faaliyetlerini çok güçleştirecek bir kimyasal madde buldu.

Bilim adamlarının Mars’ın kuzey kutbu yakınında, Dünya’dakini andıran ve asparagas, yeşil bezelye ve şalgam yetiştirmeye elverişli araziler bulunduğu yönünde daha önce yaptıkları açıklamalara karşın, yapılan ikinci laboratuvar testleri, Mars toprağında kimyasal olarak aktif ve son derece yakıcı bir tuz olarak bilinen “perchlorate” maddesinin bulunduğunu ortaya çıkardı.

Bilim adamları bulunan maddenin perchlorate olduğunun doğrulanması halinde Mars toprağının hayat oluşumu için daha önce inanılandan daha az elverişli olduğunun açıklık kazanacağını söylediler.

Görüşüne başvurulan, ancak Mars’taki araştırma ile ilgisi bulunmayan Brown Üniversitesinden bir jeolog olan Joh Mustard, bütün veriler belli olana kadar Mars toprağının potansiyel olarak hayatın oluşumunu destekleme ihtimalinin saklı tutulmasını kaydederek, “ancak ilk bakışta bu tepkisel bir bileşik. Bu genelde hayatın oluşumu ile ilgisi olmayan bir madde” diye konuştu.

Perchlorate maddesinin Dünya’da hem doğal halde hem de insan yapısı bir zehirleyici madde olarak, bazen toprakta ve yerüstü sularında bulunduğuna işaret eden uzmanlar, katı roket yakıtının ana maddesini oluşturan bu maddenin, havai fişeklerde ve diğer patlayıcı maddelerde kullanılan bir madde olduğuna dikkati çektiler.